Nabigo umanong mapigilan ng pagbabawal sa pag-angkat ng premium rice variety na Dai Thom 8 (DT8) mula Vietnam ang pagdami ng rice imports at pagbaba ng presyo ng palay sa bansa, ayon sa Federation of Free Farmers (FFF).
Batay sa pagsusuri ng FFF sa datos ng Bureau of Customs (BOC), bumaba man ang imports ng DT8 rice mula sa average na 113,000 tonelada kada buwan noong Enero hanggang Hunyo 2026 tungo sa 27,000 tonelada kada buwan mula Hulyo hanggang Setyembre, napalitan naman ito ng kaparehong uri ng bigas mula Thailand, Myanmar at Cambodia.
Dahil dito, umabot sa 4.2 milyong tonelada ang kabuuang rice imports mula Enero hanggang Setyembre 2026, mas mataas nang 20 porsiyento kumpara sa kabuuang imports sa buong 2025.
Ayon kay FFF National Manager Raul Montemayor, hindi naging epektibo ang pagbabawal dahil lumipat lamang ang mga importer sa katumbas na uri ng bigas mula sa ibang bansa.
Batay naman sa datos ng Philippine Statistics Authority (PSA), bumaba nang anim na porsiyento ang average farmgate price ng palay mula ₱22.23 kada kilo sa unang anim na buwan ng taon tungo sa ₱20.84 kada kilo noong Setyembre. Samantala, tumaas ang retail price ng bigas na may 5% brokens mula ₱54.78 tungo sa ₱55.60 kada kilo.
Sa kabila ng pagbabawal, nasa 82,000 tonelada ng DT8 rice ang nakapasok pa rin sa bansa mula Hulyo hanggang Setyembre gamit ang mga balidong Sanitary and Phytosanitary Import Clearance (SPSIC), batay sa datos ng BOC.
Kabilang sa mga kargamentong nasabat ang 12,480 toneladang DT8 rice na nagkakahalaga ng tinatayang ₱400 milyon sa Davao dahil sa expired na SPSIC, at isa pang 7,400 tonelada sa Limay, Bataan, na iniimbestigahan dahil umano sa pag-alis ng barko mula Vietnam lampas sa itinakdang petsa sa permit.
Nagbabala ang FFF na maaaring sumalungat ang pagbabawal sa rice imports mula Vietnam sa pagsisikap ng pamahalaan na makakuha ng matatag na suplay ng bigas bago ang inaasahang El Niño. Tradisyonal na nagmumula sa Vietnam ang humigit-kumulang 80 porsiyento ng rice imports ng Pilipinas mula nang ipatupad ang Rice Tariffication Law noong 2019.
