Idineklara ng Korte Suprema na labag sa Konstitusyon ang P5-bilyong Local Government Support Fund (LGSF) na inilaan sa ilalim ng 2024 national budget dahil sa kawalan ng malinaw na mga patakaran sa paggamit nito.
Ang naturang pondo ay kabilang sa mga karagdagang alokasyon na isinama sa pambansang badyet sa pamamagitan ng bicameral conference committee.
Ayon sa Korte Suprema, walang sapat na probisyon na nagtatakda kung paano dapat gamitin ang pondo at kung ano ang mga limitasyon sa paglalaan nito, kaya nabibigyan ang Pangulo ng malawak na kapangyarihan sa pagpapasya kung saan ito gagastusin.
Ayon kay Associate Justice Alfredo Benjamin Caguioa, ang ganitong sistema ay maituturing na isang uri ng presidential pork barrel dahil sa lawak ng kapangyarihang ipinagkakaloob nito sa Pangulo sa paggamit ng pondo para sa mga lokal na pamahalaan. Inihambing din niya ito sa Priority Development Assistance Fund o PDAF na dati nang idineklarang labag sa Konstitusyon.
Gayunman, ipatutupad ang doctrine of operative fact sa mga proyektong naisakatuparan na sa ilalim ng 2024 budget, na nangangahulugang hindi awtomatikong mawawalang-bisa ang mga naganap na transaksiyon dahil lamang sa pagdedeklarang unconstitutional sa naturang pondo.
Samantala, may nakalaang P58.53 bilyon para sa LGSF sa panukalang 2027 national budget. Kabilang sa mga planong paggagamitan nito ang pamamahagi ng libreng 10 kilong bigas kada dalawang buwan sa tinatayang walong milyong pamilya, gayundin ang pagpapatayo ng mga farm-to-market road, water system, pasilidad pangkalusugan, at mga multipurpose building na maaari ring magsilbing evacuation center.
Binigyang-diin ng desisyon ang pangangailangan ng malinaw na mga panuntunan at mekanismo ng pananagutan upang matiyak na nagagamit nang wasto at transparent ang pondo ng bayan.
